Observeer en reageer is het eerste permacultuur principe. Alles begint bij een uitgebreide observatie. Observeren mag je hier heel ruim nemen. Het gaat niet enkel over kijken, maar ook andere zintuigen kan je inzetten tijdens observatie:
- Voelen : Waar is het kouder, natter? Waar is het warmer, droger?
- Ruiken : Geur is bijvoorbeeld een indicatie voor versheid en rijpheid of verrotting.
- Horen : Is het je al opgevallen dat je niet het hele jaar en ook niet de hele dag door dezelfde vogels hoort?
- Proeven : Is de smaak aangenaam? Of geeft je lichaam aan dat het oneetbaar is?
Reageer volgt op observeer.
Na het observeren komt de reflectie en reactie, waarbij reflecteren al een vorm van reageren is. Maar zonder observeren en dus zonder bewustwording, is er geen aanleiding tot verandering
Langedagplanten, kortedagplanten en doorschiet gevoelige planten
Heel wat van deze planten, één- of tweejarige planten, zijn doorschiet gevoelig….
