4. Pas zelfregulering toe en accepteer feedback

Pas zelfregulering toe en accepteer feedback is het vierde permacultuur principe. Waar de vorige twee principes (Vang energie en sla ze op , en Zorg voor opbrengst ) een positieve feedback behandelen, gaat dit permacultuur principe over zelfregulering en negatieve feedback. Natuursystemen gedragen zich doorgaans als een golfbeweging tussen twee grenzen, waarbij de natuur zelf de grenzen bewaakt. We willen dan ook geen groei zonder grenzen. Want waar we de grenzen van de draagkracht van onze planeet overschrijden, halen we het ecosysteem uit evenwicht.

Wanneer een probleem, bv. een aantasting door een insectenplaag of ziekte, zich stelt is het belangrijk dat we de alarmbellen begrijpen en op zoek gaan naar de achterliggende oorzaak van het probleem. We moeten op zoek gaan naar wat uit evenwicht is en hoe we dit evenwicht kunnen herstellen.

Pas zelfregulering toe en accepteer feedback is dan ook een verhaal van loslaten en wakkerschudden.

De observerende tuinier leert dat de natuur erg goed is in zichzelf in evenwicht te houden. Een luizenplaag wordt niet zelden gevolgd door een leger lieveheersbeestjes. Herbicides en pesticides brengen dat evenwicht juist uit balans, met andere problemen of zelfs een vergroting van het probleem tot gevolg.

Beter is het om te zoeken naar het achterliggende probleem. Waarom zijn die planten zwakker en worden ze bijgevolg meer belaagd? Waar is het onevenwicht? In de gezondheid van de plant? Of in de relatie tussen belager en prooi?

Pas zelfregulering toe en accepteer feedback is een principe dat alweer verder opengetrokken kan worden. Want een te extreme houding van mens op natuur, de uitbuiting van de planeet, geeft een zware onbalans. De steeds grotere weersuitersten, de extreme hittes, extreme droogtes, extreme regens en onweders, het langer aanhouden van weersfenomenen door afzwakken van de straalstroom, … het zouden allemaal wake-up calls moeten zijn, telkens zware feedback.

Kate Raworth publiceerde hierover de term ‘The Doughnut Economics’.
In 2018 schreef ze het boek Doughnut Economics: Seven Ways to Think Like a 21st-Century Economist .
Ze gaf er tevens een TED-talk over.

Er zijn gelukkig hoopvolle projecten van regeneratie, een groeiend besef dat het zo niet verder kan…
En ik hoop dat we met z’n allen op tijd de feedback begrijpen en onszelf zullen reguleren, zodat onze kinderen en kleinkinderen ook nog een toekomst hebben.