9. Pas kleine en trage oplossingen toe

Pas kleine en trage oplossingen toe is het 9e permacultuur principe. Waar de vorige principes ‘Van patronen naar detail‘ en ‘Verenig ipv verdelen‘ uitzoomen om het geheel te zien, kijken we in ‘Pas kleine en trage oplossingen’ naar de verbindingen tussen de delen.

Wanneer we grote veranderingen toebrengen en grote sprongen nemen om naar een gewenst effect of einddoel te gaan, zijn de mogelijke fouten en nadelige invloeden ook groter. Bovendien zal je met de grote middelen sneller overcompenseren, wat ook niet wenselijk is.
Daarom breng je beter stap voor stap kleine veranderingen aan. Deze kan je telkens opnieuw observeren, evalueren en indien nodig hiermee interageren. (zie permacultuur principe 1) Op deze manier kom je gaandeweg tot een stabieler systeem, een systeem dat in evenwicht is.

Vele plagen worden door de natuur zelf op termijn opgelost door roofinsecten of andere roofdieren. Je zou kunnen grote middelen inzetten en gif gebruiken, maar dat gif heeft enerzijds ook zijn gevolgen en anderzijds zal hierdoor nooit een stabiel evenwicht optreden dat zichzelf in stand kan houden.

Andere ‘grote middelen’ zijn zaken die fossiele brandstoffen gebruiken of nodig hebben voor hun productie. Ga eens voor een minder hoog-technologisch alternatief of probeer enkele producten eens zelf te maken. Ook hier kan een kleine aanpassing in je gewoontes op lange termijn een grote winst zijn.

Bouw stapje per stapje op en hou vol. – En observeer en reageer.
Weet dat er niets duurzaams is aan een gewoonte die niet kan blijven duren.
We zijn zo gewend dat het snel moet gaan en zien de dingen graag groots. Maar weet dat de sterkste planten het traagst groeien.